TẢO XOẮN SPIRULINA VÀ PHỤ NỮ MANG THAI: VẤN ĐỀ ĐƯỢC NHIỀU NGƯỜI QUAN TÂM!

1. GIỚI THIỆU

Tảo xoắn Spirulina giàu protein, vitamin, khoáng chất và các chất chống oxy hóa (Bortolini et al., 2022). Nhiều nghiên cứu gần đây tập trung vào khả năng bổ sung Spirulina cho phụ nữ mang thai nhằm cải thiện dinh dưỡng và sức khỏe thai kỳ (Niang et al., 2017). Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích tiềm năng, các câu hỏi liên quan đến an toàn khi sử dụng tảo xoắn với phụ nữ mang thai cần được xem xét nghiêm túc (Rhoades et al., 2023). Nhìn chung, giai đoạn mang thai đối với phụ nữ vô cùng nhạy cảm cả về thể chất và vấn đề tâm lý. Để làm rõ hơn vấn đề này, chúng ta cùng xem xét trên cơ sở phân tích các kết quả nghiên cứu khoa học.

2. CÁC LỢI ÍCH TẢO XOẮN ĐEM LẠI

– Về dinh dưỡng: Tảo xoắn Spirulina chứa lượng protein cao và các vi chất thiết yếu như sắt, vitamin B, cùng các chất chống oxy hóa như phycocyanin và beta-carotene (Bortolini et al., 2022). Chính vì vậy, sử dụng tảo xoắn Spirulina sẽ giảm nguy cơ thiếu máu.
– Giảm stress oxy hóa, bảo vệ chức năng thần kinh qua các hợp chất như phycocyanin (Sinha et al., 2020).
– Hỗ trợ phát triển thai nhi thông qua tiền chất vitamin A (beta-carotene) cần cho thị giác và miễn dịch (Bortolini et al., 2022).

3. NGHIÊN CỨU TRÊN NGƯỜI VÀ ĐỘNG VẬT

Cho đến nay, nghiên cứu thử nghiệm ở phụ nữ mang thai còn hạn chế. Do đó, bằng chứng dài hạn về an toàn cho mẹ và thai nhi ở người vẫn cần tiếp tục nghiên cứu và theo dõi. Dưới đây là một số minh chứng khoa học thử nghiệm trên người và động vật:

– Đối với phụ nữ mang thai: Nghiên cứu trên người được thực thiện tại 4 trung tâm y tế tại vùng Dakar ở Senegal vào năm 2017 cho thấy: Tổng số 920 phụ nữ mang thai tham gia thử nghiệm (từ tuần 28 cho đến ngày thứ 42 sau sinh). Kết quả cho thấy nhóm phụ nữ bổ sung Spirulina với liều 1,5 g/ngày biểu hiện tăng hemoglobin hiệu quả hơn so với nhóm bổ sung sắt + acid folic (theo cách thông thường). Không thấy những tác động bất lợi hoặc có hại ở liều dùng 1,5 g/ngày (Niang et al., 2017).

– Nghiên cứu trên cừu: Sau khi phối giống, cừu mẹ được bổ sung tảo xoắn Spirulina trong khẩu phần ăn (1 g/ngày), kết quả cho thấy: Việc bổ sung tảo Spirulina cho cừu mẹ trong 3 tháng đầu mang thai cho thấy giúp cải thiện sức khỏe và sinh tỉ lệ mang thai đôi và sinh sản cừu con khoẻ mạnh (Zeitoun, 2023). Cụ thể: Tăng tỉ lệ thụ thai lên 87.5% ở nhóm sử dụng tảo xoắn Spirulina (so với chỉ 25% ở nhóm đối chứng). Tỷ lệ sinh đôi đạt 50% ở nhóm Spirulina, trong khi đối đối chứng: 0%

– Nghiên cứu trên chuột: Một số nghiên cứu cho thấy tảo xoắn Spirulina có thể bảo vệ chức năng sinh sản, giảm độc tính hóa trị hoặc stress oxy hóa, hỗ trợ chất lượng trứng và phôi, tăng khả năng mang thai (Banji et al., 2013). Một nghiên cứu khác trên chuột cũng cho thấy tảo xoắn Spirulina không ảnh hưởng đến tỉ lệ mang thai. Không phát hiện bất thường, an toàn cho sự phát triển và sinh sản (Salazar et al., 1996).
Một nghiên cứu nữa của Chamorro (1996) trên chuột cho thấy bổ sung tảo xoắn Spirulina ở mức rất cao 10–30% trong khẩu phần ăn không gây hại đến sức khỏe sinh sản của chuột bố mẹ, không làm ảnh hưởng đến khả năng mang thai, thời gian có thai hoặc sự phát triển của con non sau sinh. Kết luận tảo Spirulina được coi là an toàn về mặt sinh sản và phát triển trong mô hình chuột (Chamorro, 1996).

– Nghiên cứu trên mô hình chuột ở giai đoạn đầu mang thai bị gây đái tháo đường bằng cách tiêm alloxan (Pankaj, 2015). Chuột được phân thành các nhóm như sau:
+ Nhóm đối chứng bình thường (không gây đái tháo đường và không bổ sung Spirulina).
+ Nhóm gây đái tháo đường (không bổ sung Spirulina).
+ Nhóm gây đái tháo đường + bổ sung Spirulina.
+ Nhóm bình thường + bổ sung Spirulina.

Kết quả cho thấy:
+ Tỷ lệ sinh con (fertility rate) tăng từ 77.5% lên 82.5%.
+ Tỷ lệ tiêu thai (fetal resorption) giảm còn 33.73%.
+ Tỷ lệ sống của con cái khi sinh tăng từ 83,61 lên 88.89%
Kết luận:
Không thấy bất kỳ tác dụng phụ đáng kể khi bổ sung tảo xoắn Spirulina cho chuột. Nhóm sử dụng tảo xoắn Spirulina thể hiện hiệu quả sinh sản và hỗ trợ giảm các dị tật phát triển liên quan đến đái tháo đường.

– Nghiên cứu trên loài chồn cái sinh sản (Female Mink) bổ sung 100 mg tảo Spirulina/kg cân nặng/ngày trong khẩu phần ăn từ 1 tháng trước khi giao phối cho đến giai đoạn cai sữa. Kết quả cho thấy, tỷ lệ sinh con thành công ở nhóm được bổ sung tảo xoắn Spirulina đạt 93,61% cao hơn so với nhóm đối chứng 81,25% (p < 0,07). Tỷ lệ con sống đến giai đoạn cai sữa, số lượng con mỗi lứa và cân nặng lúc cai sữa không có khác biệt rõ rệt giữa hai nhóm sử dụng tảo xoắn Spirulina và không sử dụng (p< 0,05). Tảo xoắn Spirulina an toàn, không gây bất kỳ tác động gây hại, không làm giảm khả năng sinh sản, và có xu hướng nhẹ để cải thiện tỷ lệ sinh con thành công (Latrou, 2022).

4. NGUY CƠ VÀ VẤN ĐỀ AN TOÀN

Theo FDA, tảo xoắn Spirulina được chấp nhận là an toàn khi sử dụng như thực phẩm (Generally Recognized as Safe/GRAS).
Tuy nhiên, chất lượng và độ an toàn của tảo xoắn Spirulina lại phụ thuộc vào điều kiện nuôi. Nếu tảo được nuôi trong điều kiện vệ sinh an toàn, không bị nhiễm tảo tạp, tảo độc thì sẽ không chứa độc tố (microcystin) hoặc kim loại nặng như: Chì, thủy ngân, selen và cadimi (Rhoades et al., 2023).

Đã có một số trường hợp biểu hiện dị ứng hoặc kích thích miễn dịch bất lợi, đặc biệt ở người có bệnh tự miễn nhưng số liệu còn chưa đủ nhiều.

Do đó, tảo xoắn Spirulina được sử dụng làm nguồn bổ sung dinh dưỡng nhưng chỉ với những sản phẩm có kiểm soát chất lượng và theo tư vấn y tế của bác sĩ hoặc chuyên gia y khoa.

Đối với người dùng, cần theo dõi phản ứng và dừng dùng nếu có dấu hiệu bất thường.

5. TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bortolini, D. G., Maciel, G. M., Fernandes, I. A. A., Pedro, A. C., Rubio, F. T. V., Branco, I. G., & Haminiuk, C. W. I. (2022). Functional properties of bioactive compounds from Spirulina spp.: Current status and future trends. Food Chemistry: Molecular Sciences, 5, 100134. https://doi.org/10.1016/j.fochms.2022.100134

2. Niang, K., Ndiaye, P., Faye, A., Tine, J. A. D., Diongue, F. B., Diagne Camara, M., Leye, M. M., & Tal-Dia, A. (2017). Spirulina supplementation in pregnant women in the Dakar region (Senegal). Open Journal of Obstetrics and Gynecology, 7, 147–154. https://doi.org/10.4236/ojog.2017.71016

3. Rhoades, J., Fotiadou, S., Paschalidou, G., Papadimitriou, T., Ordóñez, A. Á., Kormas, K., Vardaka, E., & Likotrafiti, E. (2023). Microbiota and cyanotoxin content of retail spirulina supplements and spirulina supplemented foods. Microorganisms, 11(5), 1175. https://doi.org/10.3390/microorganisms11051175

4. Sinha, S., Thakur, R., Patro, N., & Patro, I. K. (2020). Maternal Spirulina supplementation during pregnancy and lactation partially prevents oxidative stress, glial activation and neuronal damage in protein malnourished F1 progeny. Neurochemistry International, 141, 104877. https://doi.org/10.1016/j.neuint.2020.104877

5. Sinha S, Patro N, Patro IK (2018). Maternal Protein Malnutrition: Current and Future Perspectives of Spirulina Supplementation in Neuroprotection. Front Neurosci.12:966. https://doi.org/10.3389/fnins.2018.00966

6. Chamorro, G., Díaz, J., Espejel, I., Mendoza‐Núñez, V., Cruz, L., Muñoz, V., Rosado, A., & Trejo, A. (1997). Fertility and developmental toxicity study of Spirulina maxima in rats. Food and Chemical Toxicology, 35(9), 815–824. https://doi.org/10.1023/A:1007994500084

7. Latrou, A. M., Syridou, G., Psarris, A., Skandamis, P., & Komaitis, M. (2022). Effects of Spirulina platensis dietary inclusion on reproductive performance in female mink (Mustela vison). Pennsylvania Veterinary Journal.