4.4. Tảo sinh trưởng chậm, thời gian để thu hoạch kéo dài

Một trong những vấn đề khiến người nuôi tảo xoắn rất hay gặp, đặc biệt ở các cơ sở nuôi thương mại đó là trong điều kiện thời tiết phù hợp nhưng tảo phát triển chậm, và chậm dần mặc dù tảo vẫn sống trong bể, nước vẫn xanh, nhưng mãi vẫn không đạt tới mật độ đủ để thu hoạch. Khi tảo sinh trưởng chậm, thời gian giữa các lần thu hoạch kéo dài hơn bình thường, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của mô hình nuôi.

1. Dấu hiệu nhận biết

1. Bể tảo vẫn xanh nhưng sinh trưởng chậm, mật độ tăng chậm, rất chậm hoặc không tăng.
2. Sau khoảng thời gian dự kiến thông thường 10-12 ngày hoặc thậm chí lên tới 2 tuần kể từ khi cấy giống, nhưng mật độ vẫn chưa đạt mức thu hoạch.
3. Đo pH hoặc nhiệt độ hằng ngày không thay đổi nhiều
4. Khi lọc thử tảo qua màng lọc thì thu được rất ít, mặc dù trước đó cùng điều kiện cho năng suất cao hơn.

2. Nguyên nhân khiến tảo phát triển chậm

Tảo xoắn có tốc độ sinh trưởng rất nhanh trong điều kiện lý tưởng, nhưng lại dễ chững lại khi gặp bất cứ sai lệch nào trong môi trường. Các nguyên nhân phổ biến bao gồm:

1. Giống bị thoái hoá: Sau một thời gian dài nhân giống và sản xuất liên tục, tảo bị thoái hoá dần (đứt, gãy sợi, sinh trưởng rất chậm).
2. Thiếu ánh sáng hoặc ánh sáng không phù hợp: Lưu ý ánh sáng cung cấp năng lượng cho tảo quang hợp.
3. Cường độ ánh sáng thấp, ngày âm u kéo dài hoặc để bể trong khu vực râm. Nếu dùng ánh sáng nhân tạo, có thể do bóng đèn xuống cấp, cường độ ánh sáng giảm hoặc thời gian chiếu sáng không đủ.
4. Nhiệt độ không phù hợp:Tảo xoắn phát triển tốt nhất ở nhiệt độ 28–35°C. Nếu bể quá lạnh (< 20°C) hoặc quá nóng (> 38°C), tốc độ sinh khối của tảo  sẽ giảm mạnh.
5. Dinh dưỡng thiếu hoặc mất cân bằng: Không bổ sung hoặc bổ sung thiếu các khoáng chất thiết yếu: N, P, K, Mg, Fe, Ca…
6. Tái sử dụng môi trường nuôi quá nhiều lần: Bổ sung dinh dưỡng không đủ hoặc mất cân đối
7. pH bất ổn hoặc không đạt mức tối ưu: Tảo xoắn phát triển chậm khi pH < 8.0 hoặc > 10.5 kéo dài. pH ổn định trong khoảng 8.5–9.5 là lý tưởng để tảo hấp thụ dinh dưỡng nhanh.
8. Môi trường quá cũ, bắt buộc phải thay mới: Môi trường sau nhiều đợt nuôi, nếu không xử lý và bổ sung đúng cách, sẽ tích lũy các chất thải, ion dư, gây chậm phát triển. Thường gặp trong các bể nuôi từ 2–3 tháng liên tục mà không thay nước hoặc làm mới nền môi trường.

3. Cách xử lý

4. Biện pháp phòng ngừa tảo sinh trưởng chậm

1. Lập nhật ký theo dõi hằng ngày: pH, ánh sáng, thời tiết, lượng dinh dưỡng bổ sung
2. Không để bể nuôi lâu ngày không thu hoạch, tránh làm tảo “già” quá lứa
3. Bổ sung dinh dưỡng định kỳ
4. Kiểm tra các điều kiện sinh trưởng để giúp tảo có điều kiện tốt nhất

Hiện tượng tảo phát triển chậm không phải là thất bại, nhưng nếu không phát hiện và điều chỉnh kịp thời sẽ kéo dài thời gian nuôi, gây lãng phí dinh dưỡng và giảm hiệu quả kinh tế.

Khi được chăm sóc đúng cách, tảo xoắn hoàn toàn có thể phục hồi tốc độ sinh trưởng chỉ sau vài ngày đến một tuần.