4.3. Tảo bị gãy sợi và thu hoạch không được
Một trong những vấn đề gây thiệt hại rõ rệt cho người nuôi tảo xoắn là hiện tượng tảo bị gãy sợi, không thể thu hoạch bằng phương pháp lọc thông thường. Dù bể vẫn xanh, có vẻ tảo sinh trưởng, nhưng khi lọc thì nước đi qua hết, không giữ lại được sinh khối tảo, gây thất thoát sản lượng và hao hụt chi phí nuôi.
1. Dấu hiệu nhận biết
| Dấu hiệu quan sát | Mô tả |
|---|---|
| Màu nước vẫn xanh, nhưng nhạt dần | Tảo còn sống nhưng mật độ và độ đậm giảm từ từ |
| Khi lọc quan màng, nước chảy qua lưới lọc nhanh | Không giữ lại được sinh khối tảo như bình thường |
| Tảo không bám trên vải lọc | Tảo thu được mỏng, loãng |
| Kiểm tra dưới kính hiển vi | Các sợi tảo bị gãy vụn, không còn cấu trúc xoắn dài |
2. Nguyên nhân gây gãy sợi tảo
Hiện tượng gãy sợi có thể do một hoặc kết hợp nhiều nguyên nhân sau:
- Thiếu dinh dưỡng và khoáng vi lượng: NaHCO3, NaNO3, Mg, Fe, Ca…
- Dinh dưỡng không cân bằng: Dinh dưỡng trong bể nuôi mất cân bằng dẫn đến tảo sinh trưởng kém hoặc không sinh trưởng được.
- Khuấy trộn đảo mạnh: làm tảo va đập liên tục dẫn đến gãy sợi
- Biến động mạnh về pH và nhiệt độ: làm sợi tảo yếu, dễ gãy.
- Nhiễm tạp: nhiễm tảo khác (Chlorella, nguyên sinh động vật).
- Tảo bị quá lứa do không thu hoạch đúng thời điểm: dẫn đến già yếu, gãy sợi.
- Để giống quá già, quá cũ không thay định kỳ: Giống tảo bị thoái hoá
3. Cách xử lý khi tảo bị gãy sợi
- Kiểm tra và điều chỉnh pH về mức ổn định 8.5–9.5.
- Đo nhiệt độ, ánh sáng, độ dẫn điện (EC) để xác định tỉ lệ và thành phần khoáng và bổ sung cân đối
- Bổ sung dinh dưỡng để tảo phục hồi.
- Có thể bổ sung thêm Natri bicarbonat (NaHCO₃) để hỗ trợ tăng pH ổn định.
- Điều chỉnh khuấy trộn, sục khí, tránh tạo dòng chảy mạnh trong bể.
- Kiểm tra kính hiển vi xem khả năng tạp nhiễm hoặc nhiễm động vật nguyên sinh.
4. Phòng ngừa hiện tượng gãy sợi
| Theo dõi pH, nhiệt độ mỗi ngày | Đảm bảo pH và nhiệt độ không dao động lớn |
| Bổ sung dinh dưỡng định kỳ cân đối | Dùng phân khoáng chuyên dụng, kiểm soát tỷ lệ N:P:K:Mg:Fe |
| Thu hoạch định kỳ | Không để mật độ quá cao lâu ngày gây “già” tảo, |
| Thay giống mới theo định kỳ | Bổ sung hoặc thay giống mới định kỳ |
| Kiểm tra khuấy trộn, sục khí | Điều tiết tốc độ và thời gian khuấy sục |
| Vệ sinh định kỳ | Hạn chế tích tụ vi sinh vật có hại làm yếu thành tế bào tảo |
Tảo bị gãy sợi là một sự cố nghiêm trọng trong nuôi tảo xoắn, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và hiệu quả thu hoạch. Tuy nhiên, nếu người nuôi nhận biết sớm và điều chỉnh kịp thời, hoàn toàn có thể phục hồi bể nuôi trong vòng 3–5 ngày, sau đó tảo có thể phát triển bình thường trở lại.
